Kategorie

Dlaczego trzeba prać ubrania specjalne.

Dlaczego trzeba prać ubrania specjalne.

             Proces palenia począwszy od  rozkładu materiału palnego, kończąc na utlenianiu w strefie spalania płomieniowego jest mechanizmem generującym szereg różnych substancji chemicznych. Niemal wszystkie w sposób negatywny oddziaływać będą na zdrowie człowieka. Strażak pracujący w strefie zadymienia narażony jest na ich oddziaływanie – co dla wielu jest jasne. Jednak duża część tych substancji wnika w osłony osobiste strażaka. Wielowarstwowa struktura ubrania specjalnego, rękawic, kominiarki, tekstylnych elementów wyposażenia hełmu sprawia, że zanieczyszczenia te łatwo zostają uwięzione w ich wnętrzu.

 

 

Spalaniu drewna – na pozór bezpiecznego dla zdrowia – towarzyszy produkcja dymu zawierającego:

 

Substancja

Stan skupienia w warunkach normalnych

g/kg spalanego drewna

Tlenek węgla

gaz

80-370

Metan

gaz

14-25

VOC (C2-C7) – lotne związki organiczne

Stały (pył)

7 – 27

Aldehydy

ciecz

0,6-5,4

Furan

ciecz

0,15-1,7

Benzen

ciecz

0,6-4,0

Alkilobenzen

ciecz

1,0-6,0

Kwas octowy

ciecz

1,8-2,4

Kwas mrówkowy

ciecz

0,06-0,08

Tlenki azotu

gaz

0,2-0,9

Dwutlenek siarki

gaz

0,16-0,24

Chlorometan

gaz

0.01-0.04

Naftalen i zamienniki

Cialo stałe (pył)

0.5-3.6

Sadze

Ciało stałe (pył)

1,0-2,0

Wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne

Ciało stałe (pył)

0,16-1,1

Alkany (C24-C30)

ciecz

1x10-3-6x10-3

Sód

Ciało stałe (pył)

3x10-3-2.8x10-2

Magnez

Ciało stałe (pył)

2x10-4-3x10-3

Aluminium

Ciało stałe (pył)

1x10-4-2.4x10-2

Krzem

Ciało stałe (pył)

3x10-4-3.1x10-2

Siarka

Ciało stałe (pył)

1x10-3-2.9x10-2

Chlor

gaz

7x10-4-2.1x10-2

Potas

Ciało stałe (pył)

3x10-3-8.6x10-2

Wapń

Ciało stałe (pył)

9x10-4-1.8x10-2

Tytan

Ciało stałe (pył)

4x10-5-3x10-3

Wanad

Ciało stałe (pył)

2x10-5-4x10-3

Chrom

Ciało stałe (pył)

2x10-5-3x10-3

Mangan

Ciało stałe (pył)

7x10-5-4x10-3

Brom

Ciało stałe (pył)

7x10-5-9x10-4

Żelazo

Ciało stałe (pył)

3x10-4-5x10-3

Nikiel

Ciało stałe (pył)

1x10-6-1x10-3

Miedź

Ciało stałe (pył)

2x10-4-9x10-4

Cynk

Ciało stałe (pył)

7x10-4-8x10-3

Źródło: 1993 EPA Report, A Summary of the Emissions Characterization and Noncancer Respiratory Effects of Wood Smoke, EPA-453/R-93-036

 

Paliwa nowoczesnych pożarów oparte są jednak na materiałach pochodzenia sztucznego, bardzo często będącego produktami obróbki ropy naftowej.

Charakterystyka produktów rozkładu termicznego oraz spalania tworzyw sztucznych

Materiał

Produkty rozkładu termicznego

Produkty spalania

Epoksydy

Epichlorohydryna, toluol

Kwas chlorowodorowy, tlenek węgla, dwutlenek węgla, kwas mrówkowy

Polietylen

etylen

Tlenek węgla, dwutlenek węgla.

Polichlorek winylu

Kwas chlorowodorowy, chlorek winylu

Kwas chlorowodorowy, tlenek węgla, dwutlenek węgla

Polistyren

Dimery i trymery sterynu

Tlenek i dwutlenek węgla

Poliamid

cyjanowodór

Tlenek i dwutlenek węgla

Poliuretan

Dwuizocyjanianki, cyjanowodór

Tlenek i dwutlenek węgla, tlenki azotów, cyjanowodór

Źródło: dr inż. Dorota Riegert, Sposoby Modyfikowania Właściwości Palnych Tworzyw Sztucznych,  Bezpieczeństwo i Technika Pożarnicza 2/2013.

 

Obecność każdej z tych substancji w atmosferze wpływa negatywnie na zdrowie człowieka. Zarówno poprzez inhalację jak i kontakt fizyczny.

Na fioletowo zaznaczono, substancje znajdujące się wykazie substancji zaklasyfikowanych jako substancje o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy na podstawie klasyfikacji zharmonizowanej. Należy pamiętać, że poza tymi wymienionymi strażak będzie narażony na szereg innych zanieczyszczeń, stwarzających dla niego zagrożenie – takich jak krylonitrylu, etylobenzenu, polistyrenu, pentanu, ksylenu, poliwęglanów, akroleiny, o-ksylenu, furanu, metakroliny, nonanu, dimetylofuranu, heksanu, benzaldehydu, fufralu, m-dichlorobenzenu, benzenu, n-butanu, toluenu, okranu, PVC, 2-fufuralu, chlorobenzenu, azbestu. Ponadto ustalono obecność: benzyny, oleju napędowego, postycydów, farb,  smoły, insekcydów, płynu hydraulicznego, płynów ustrojowych, czy płyny ustrojowe poszkodowanych.

W Occupational Health and Safety Research Institute z USA w 2003 roku przeprowadzono badania dotyczące wpływu zabrudzeń odzieży ochronnej używanej przez strażaków.


Ustalono, że zanieczyszczenia te mają wpływa na:

-możliwością przewodzenia prądu elektrycznego przez ubranie,

-zapaleniem się zewnętrznej powierzchni ubrania,

-zwiększeniem pochłaniania energii emitowanej przez promieniowanie z pożaru przez ubranie

-zmniejszeniem pożądanej wymiany gazowej powłok ubrania,

-osłabieniem właściwości mechanicznej oraz termicznej włókien, z których ubranie zostało wykonane,

-zmniejszeniem widoczności elementów odblaskowych na ubraniu,

-zwiększeniem wagi ubrania,

-pojawieniem się zagrożenia zdrowotnego zarówno dla strażaka jak i ludności cywilnej, z którą strażak ma styczność

 

Strażak opuszczając miejsce pożaru winien pamiętać, że Środki Ochrony Indywidualnej należy poddać czyszczeniu, a wręcz dekontaminacji. Wstępnej jeszcze na miejscu prowadzonych działań – poprzez strzepanie cząstek stałych oraz obmycie strumieniem wody. Właściwej – już po powrocie do remizy/strażnicy – poprzez poddanie procesowi prania w dedykowanej pralce.  Sam proces czyszczenia powinien odbywać się na równi z tym, w jaki sposób traktowałoby się przedmiot uznany za skażony – z zachowaniem właściwych ochron osobistych.

autor Paweł Łabędzki