Poradnik o nagrzewnicach dla zarządzania kryzysowego

Przy większości działań kryzysowych najlepiej sprawdza się nagrzewnica olejowa z odprowadzeniem spalin. Umożliwia ogrzewanie namiotów i obiektów tymczasowych bez wprowadzania spalin do ogrzewanej przestrzeni, ponieważ są one odprowadzane na zewnątrz. Przy wyborze nagrzewnicy warto uwzględnić sposób spalania, wymagania dotyczące zasilania oraz logistykę paliwa.

Podczas powodzi, wichur powodujących awarie sieci energetycznych czy organizacji tymczasowych miejsc schronienia odpowiednio wyposażony magazyn Obrony Cywilnej ma ogromne znaczenie. Czasem jednak Gminne i Powiatowe Centra Zarządzania Kryzysowego decydują się na zakup sprzętu, który nie sprawdza się w konkretnych zastosowaniach kryzysowych.

Nasz poradnik pokazuje, jak uniknąć takich błędów i dobrać nagrzewnicę odpowiednią do konkretnych działań kryzysowych. 

Co wybrać od razu: nagrzewnica olejowa z odprowadzeniem spalin do pracy kryzysowej

W działaniach kryzysowych do namiotów, hal tymczasowych oraz innych przestrzeni, w których przebywają ludzie zwykle rozważa się nagrzewnice olejowe z odprowadzaniem spalin, ponieważ spaliny nie przedostają się bezpośrednio do wnętrza ogrzewanej przestrzeni.

Do zalanych budynków, podczas osuszania nie warto wybierać urządzeń gazowych. Mogą one zwiększać wilgotność powietrza i utrudniać schnięcie.

Dobór odpowiedniej nagrzewnicy to dopiero pierwszy krok. Równie ważne jest sprawdzenie, czy cały zestaw zapewnia odpowiednie źródło zasilania, dostęp do paliwa oraz możliwość bezpiecznego transportu.

Czym jest nagrzewnica do zarządzania kryzysowego?

Nagrzewnica jest urządzeniem przeznaczonym do ogrzewania powietrza w pomieszczeniach. W zarządzaniu kryzysowym jej rolą jest zapewnienie odpowiednich warunków dla ludzi i sprzętu oraz wspomaganie osuszania obiektów po powodziach i innych zdarzeniach losowych.

Nagrzewnica olejowa z odprowadzeniem spalin a bez odprowadzania spalin – kiedy którą wybrać?

Jednym z najczęściej wybieranych rozwiązań w działaniach kryzysowych są nagrzewnice olejowe zasilane olejem napędowym. To wydajne i mobilne urządzenia, które dzielą się na dwa bardzo ważne typy:

Typ A – nagrzewnice bez odprowadzania spalin (otwarte spalanie)

To zazwyczaj tańsze i mniejsze modele. W ich przypadku powietrze jest ogrzewane przez płomień, a wentylator wtłacza do pomieszczenia ciepło i spaliny. W zamkniętych przestrzeniach (halach lub namiotach) może się pojawić śmiertelne zagrożenie w postaci tlenku węgla.

Warto też pamiętać o tym, że jeśli w specyfikacji nagrzewnicy nie ma informacji o kominie lub wymienniku ciepła, to takiego urządzenia nie można stosować w pomieszczeniach, gdzie śpią ludzie.

Typ B – nagrzewnice z odprowadzeniem spalin (wymiennikowe)

To rozwiązanie przeznaczone do zastosowań w ochronie ludności. Płomień jest zamknięty w stalowej komorze, a czyste powietrze ogrzewane jest przez wymiennik. Spaliny natomiast są odprowadzane na zewnątrz oddzielną rurą (kominem).

Tego typu nagrzewnica zazwyczaj ustawiana jest poza namiotem, a ciepło doprowadzane jest do wnętrza za pomocą elastycznego rękawa.

Poniższa tabela przedstawia porównanie nagrzewnic:

Dlaczego nagrzewnica gazowa nie jest dobrym wyborem do osuszania?

Po opadnięciu wody należy przystąpić do osuszania zalanych piwnic. Wtedy wybór nierzadko pada na tanie nagrzewnice gazowe (zasilane propanem-butanem). Niestety, jest to poważny błąd. Produktem spalania gazu jest nie tylko dwutlenek węgla, ale również woda (para wodna). Oznacza to, że spalając 1 litr gazu, do pomieszczenia przedostaje się prawie 1.6 litra wody w postaci pary.

Warto wiedzieć, że stosowanie nagrzewnicy gazowej w zalanym budynku powoduje tzw. efekt sauny – temperatura wzrasta i zwiększa się wilgotność. W takich sytuacjach osuszanie jest utrudnione, ponieważ woda nie schnie i do tego rozwija się grzyb.

Trzeba też zaznaczyć, że nagrzewnice gazowe mają jedną ważną wadę w czasie zimy. Podczas poboru gazu butla gwałtownie się schładza, a przy zewnętrznym mrozie nawet zamarza, więc może przestać podawać gaz.

Do osuszania zaleca się używać tylko nagrzewnic olejowych z odprowadzaniem spalin lub elektrycznych w połączeniu z osuszaczami kondensacyjnymi.

Jak przygotować zestaw grzewczy do pracy podczas awarii zasilania?

Przytoczmy sytuację, która jest najczęstszym błędem i jednocześnie dużym zaskoczeniem podczas akcji kryzysowej. Scenariusz jest typowy – silny wiatr zrywa linie energetyczne, miejscowość jest odcięta od prądu, a temperatura spada. Z kolei gmina dostarcza nagrzewnicę olejową i beczkę ropy. Okazuje się wtedy, że urządzenie nie działa.

Często pojawia się przekonanie, że jeśli nagrzewnica zasilana jest olejem napędowym lub gazem, to będzie niezależna. Niestety, to nie jest prawda. Nowoczesne i bezpieczne nagrzewnice wymagają zasilania elektrycznego (230 V) do pracy wentylatora, pompy paliwa i elektroniki sterującej.

Nagrzewnica olejowa o mocy 50 kW potrzebuje stałego zasilania elektrycznego (ok. 400-800 W) i wysokiego prądu rozruchowego. Dlatego, jeśli urządzenie ma służyć do zarządzania kryzysowego, należy do niego dokupić agregat prądotwórczy dla każdego zestawu grzewczego. Bez tego nagrzewnica może się okazać bezużyteczna w czasie blackoutu.

Ile paliwa potrzeba i jak zaplanować dostawy w akcji kryzysowej?

Sama nagrzewnica i agregat nie oznacza jeszcze pełnej gotowości do działania. Bardzo ważne jest również zapewnienie ciągłości dostaw paliwa. Gdy drogi są nieprzejezdne, a stacje paliw nie działają z powodu braku zasilania, zapewnienie dostaw paliwa staje się jednym z największych wyzwań.

Nagrzewnica o mocy 50 kW zużywa średnio 4-5 litrów oleju napędowego na godzinę. To oznacza, że w ciągu doby jedno urządzenie może zużyć ponad 100 litrów paliwa. W przypadku większej liczby namiotów czy obiektów tymczasowych zapotrzebowanie na paliwo może sięgać setek litrów dziennie. Dlatego też wszystko wymaga odpowiedniego planowania i przygotowania.

A więc gmina i powiat powinny mieć własny zapas paliwa (diesel/olej opałowy), przechowywany w odpowiednich zbiornikach. Niezbędny jest również plan transportu paliwa w trudnym terenie. Ważne jest także uwzględnienie dwóch rodzajów paliwa: oleju napędowego do nagrzewnic oraz benzyny do agregatu prądotwórczego.

Najczęstsze błędy przy zakupie nagrzewnicy do zarządzania kryzysowego

• zakup nagrzewnicy bez odprowadzenia spalin do namiotu,
• brak agregatu prądotwórczego,
• nieuwzględnienie zapasu paliwa,
• stosowanie nagrzewnic gazowych do osuszania,
• brak czujnika tlenku węgla.

Co powinien zawierać zestaw dla gminy lub powiatu?

Aby jak najlepiej wykorzystać środki publiczne, warto wybrać pełny zestaw dla Gminnego i Powiatowego Centrum Zarządzania Kryzysowego:

• nagrzewnicę olejową z wymiennikiem – z mocą ok. 30-80 kW, w zależności od wielkości namiotów,
• dedykowany agregat prądotwórczy lub inne źródło zasilania– najlepiej o mocy min. 3 kW, z zapasem na start wentylatora nagrzewnicy,
• zapas paliwa i kanistry – diesel do nagrzewnicy oraz benzynę do agregatu,
• rękawy elastyczne (lutnie) – do transportu ciepła, min. 7 metrów,
• termostat zewnętrzny i czujnik czadu – dla większego bezpieczeństwa oraz oszczędności paliwa.

Podsumowanie: co zapamiętać przed wyborem nagrzewnicy?

Sytuacje kryzysowe mogą się pojawić znienacka. W większości zastosowań związanych z zarządzaniem kryzysowym najlepszym wyborem są nagrzewnice olejowe z odprowadzaniem spalin. Pozwalają one na bezpieczne ogrzewanie namiotów i obiektów tymczasowych, a przy osuszaniu nie zwiększają wilgotności powietrza. Aby zestaw był gotowy do pracy w czasie awarii zasilania, należy również uwzględnić agregat prądotwórczy, zapas paliwa oraz odpowiednią logistykę dostaw.

FAQ – najczęstsze pytania o nagrzewnicę w kryzysie

1. Czy każda nagrzewnica olejowa ma odprowadzanie spalin?

Nie, niektóre nagrzewnice odprowadzają spaliny do ogrzewanej przestrzeni.

2. Czy nagrzewnica gazowa może osuszać zalane pomieszczenia?

Nagrzewnica gazowa może zwiększać wilgotność w pomieszczeniu, dlatego nie jest zalecana.

3. Czy sama nagrzewnica wystarczy?

Nie, należy uwzględnić również źródło energii elektrycznej, zapas paliwa oraz logistykę dostaw.

4. Jaką nagrzewnicę wybrać do namiotu?

Najbezpieczniejszym rozwiązaniem są nagrzewnice z odprowadzeniem spalin.

5. Jakie paliwo przygotować dla zestawu awaryjnego?

To zależy od modelu nagrzewnicy i agregatu prądotwórczego. Jeżeli oba urządzenia mają pracować równocześnie, trzeba przygotować odpowiedni zapas paliwa dla każdego z nich. Istotne jest również zaplanowanie bezpiecznego przechowywania i transportu.

Źródła:

1. Dokumentacja techniczna nagrzewnic
2. Instrukcje producentów nagrzewnic olejowych i gazowych
3. Dokumentacja producentów agregatów prądotwórczych

Aktualizacja: 07.07.2026r.
Opracowano na podstawie dokumentacji technicznej i instrukcji producentów nagrzewnic